Sahararen mendebaldean saharar tribuak bizi ziren, eta beren legeak eta antolaketa soziopolitikoa zituzten.

1884an, Espainiak Sahararen mendebaldeko zerrenda erreklamatu zuen Europako herrialdeen gatazka kolonialak konpontzeko deitutako Berlingo Konferentzian. Afrika euren artean banatu zuten eta Mendebaldeko Sahara espainiar kolonia izatera igaro zen, izendapen desberdinekin aldiaren arabera, 1975era arte.

1973ko maiatzaren 10ean, Mendebaldeko Sahararen eta Mauritaniaren artean ospatutako kongresu klandestino batean, El Saguia el-Hamra eta Río de Oro askatzeko Herri Frontea sortu zen (Fronte POLISARIOa).

1974ko abuztuan, Fronte Polisarioaren II. Kongresuan, Saharako Errepublika Arabiar Demokratikoa (SEAD) sortzea planteatu zen, ez-lerrokatzearen, sozialismoa eraikitzearen eta aberastasun nazionalak berreskuratzearen printzipioetan oinarrituta. Azkenean, 1975eko otsailaren 27an aldarrikatu zen errepublika. Estatu berri bat sortzea ekarri zuen jada biztanleriaren zati handi bat Aljeriako kanpalekuetan babestuta zegoenean, eta POLISARIO Fronteak askapen nazionaleko gerra hasi zuenean.

Fronte POLISARIOA ez zen Nazioarteko eszenan agertu 1975eko maiatzera arte, orduan Nazio Batuen Misioak Mendebaldeko Sahararen lurraldea bisitatu baitzuen. Misioaren txostenaren arabera, «misioa iritsi arte mugimendu klandestinotzat hartua izan arren, bazirudien lurraldean indar politiko nagusia zela».

50 urte geroago, Mendebaldeko Saharako herriak ordezkari bakar eta legitimo gisa eman zion konfiantzari eusten dio. Horregatik, Fronte POLISARIOa bera mugarri bat da, batez ere aurre egin behar izan dien eta aurre egiten dien erronka kontaezinak kontuan hartuta.

Horregatik, maiatzean zehar, Saharako eta Euskal Herriko instituzio eta erakundeek Fronte POLISARIOaren urteurrena ospatu dute hainbat ekitaldi instituzional, kultural eta sentsibilizaziokoen bitartez.

Maiatzaren 10ean, Eusko Legebiltzarreko atarian, Legebiltzarreko presidentea eta agintari sahararrak

Erreferentziak

Soroeta Liceras, J. (2020). El conflicto del Sahara Occidental, reflejo de las contradicciones y carencias del Derecho Internacional.

Arabi, A. (2023, 19 mayo). Declaración de Abdulah Arabi con motivo del 50 aniversario del inicio de la acción armada del Frente POLISARIO [Comunicado de prensa]

https://frentepolisario.es/declaracion-de-abdulah-arabi-con-motivo-del-50-aniversario-del-inicio-de-la-accion-armada-del-frente-polisario/?fbclid=IwAR0I0IB71XZfBi2mwRWzIVq881vzFLjYZC8Va_dY43d5HWwglkX0fB8l5sY

Piniés de, J. (1990). La descolonización del Sahara: un tema sin concluir. Madrid, Espasa Calpe.