Joan den apirilaren 19an Saharako Errepublika Arabiar Demokratikoko (SEAD) Lankidetza Ministerioarekin izandako bilera baten ondoren, saharar agintariek informazio eguneratua eman dute errefuxiatuen bizi-baldintzen okertzeari buruz. Izan ere, elikadura arloko segurtasunik ezak, malnutrizioak eta ura, osasuna edo hezkuntza bezalako oinarrizko zerbitzuak eskuratzeko zailtasunak areagotu egin dira.

Emandako datuen arabera, egoerak nabarmen egin du okerrera 2025aren hasieratik, nazioarteko laguntza humanitarioaren murrizketa drastikoaren ondorioz. Ameriketako Estatu Batuek, Nazio Batuen agentziek kudeatutako finantzaketa humanitarioaren %40 baino gehiago ematen zutenek, beren ekarpena ia erabat murriztu dute. Horri gehitu behar zaio Europako Batzordeak saharar kanpalekuetara bideratutako ekarpena %33 baino gehiago gutxitzeko hartu duen erabakia.

Murrizketa horiek eragin zuzena dute oinarrizko sektoreetan, hala nola, ura eta saneamendua, hezkuntza, gizarte gaiak eta elikadura. Gainera, familia errefuxiatuentzako kanpin-dendak hornitzeari utziko diote.

Elikadura-egoera bereziki kezkagarria da. Elikagaien Munduko Programak %30 baino gehiago murriztu ditu 2023aren amaieratik familia ahulenei zuzendutako anoak. Gainera, prezioen gorakadak are gehiago larriagotu ditu tokiko merkatuetan oinarrizko produktuak eskuratzeko zailtasunak.

Osasun datuen arabera, okerrera egin du egoerak. 2025ean egindako ikerketa baten arabera, haurren malnutrizioa %13,6koa da jada; anemiak, berriz, haurren %65ari eta ugaltzeko adinean dauden emakumeen %68ari eragiten die, eta zifra horiek ez dira erregistratu 2010etik.

Saharako agintariek eta hainbat agentzia humanitariok premiazko hainbat dei egin dizkiote nazioarteko komunitateari, kanpalekuetako bizi-baldintzak gehiago okertzea saihesteko. Euskal Fondoak bat egin du larrialdi honen inguruko deiekin.

Nazio Batuen agentziek eta erakunde humanitarioek egindako “Saharako Errefuxiatuentzako Erantzun Planaren” arabera, gaur egungo beharrak 104 milioi dolarrekoak dira, eta iaz 58 milioi dolarreko ekarpena jaso zuten.